N.E.W.S.T.A.R.T
Air | Balwa
“Aro Jihova Isol a·ani a·dimuko mande dakaha, aro ua baljanggiko uni gingkolo spoataha, unon ua mande janggi gnanggipa ong·aha” (A·bachenga 2:7).
Aiao Inmanpilgipa Be·en An·senganina Kattarang: Re·anggipa ritcha chasongo, manderang maiba dakna man·ronggijagiparangkoba dake niaha — uamang ning·tubegipa sagalni ning·chiba napange niaha, chubatgipa a·brirangkoba maldoe niaha, aro salgisakchiba doange niaha. Indiba ia pilakko dakanion mingsakode uamang apsan dake ra·bitna nangani odngahachim, uara uamang jechi re·oba rang·sitna gita balwako ra·bite re·na nangahachim.
Be·en ning·ona rang·sitopani
Isolni dakarangoniko Sastroo serikaoniko name niatode, Isolni mandeni jatko dakaoniko na·a maiba dingtanganiko u·igen. Ua Adamko jaktangchin dakaha aro “baljanggiko” uni ka·sopona spodapataha. Baljanggisa an·chingko tangatahaode, ua baljanggi dongjahaon mande siaignokchim.
Na·a iano indake nikgen, nang·ni rang·sitgipa balwa aro na·a maikai rang·sita, uan na·a maikai janggi tanga uko mesokani ong·a. Na·a, “janggi tangaona biba”… ba “siaona biba”
(2 Korinthirangna 2:16) ong·naba man·a. Balwako ning·tue rang·sitopbo … aro poraiangkubo!
Maina balwani gimin agre bang·e aganna nanga?
Pilakna bate an·chingni be·en oxygen balwako nangbata. An·chingni be·en ritchaprako 20 kosan nangaioba, anchingni rang·sitgipa balwa ka·sopona sokange an·chingni be·en gimikonan sokangna nanga. Unoni oxygen an·chi ja·dilrangona sokange nang·ni red blood cellrang gita jokange be·en gimikona sokatanga. Uan nang be·enni bilna nangchongmotgipa glucoseona sokange nang·na bilakatniko on·a. Ia oxygen dongjaode nang·ko bilakatgipa glucoseba bilakatani kamko ka·na man·jawachim.
Ning·o Wa·al
Glucose aro oxygenni kam ka·rimanikoa kamenggipa mombati baksa toatna man·gen. Wa·al kamna oxygenko nanga, aro jensalo oxygen komianga unon mombatini wa·alba siangaigenchim. Uandake apsan, nang·ni be·eno oxygen komiangahaode, “nang·o teng·ani gimaanggen” (ba na·a nom·bokanggen). Kamenggipa mombationi bang·gija wal·ku ong·kata gita nang be·eno kamaoni wal·ku gita maiba mitchiani ong·kata. Ia indakgipa wal·kuko na·a nikna man·ja, indiba na·a rang·sitani balwako ku·gala changantio, carbon dioxide aro chi bibako ong·katbaaniko na·a u·irikna man·gen.
Namgijara maikai namna man·gen?
Namgipa be·en an·senganide balwa gital ba balwa namgipako rang·sitaniosa pangchaka. Mikka balwa rakmanani ja·mano na·a a·palchi roamna re·angarang dongahama, ba sagal rikamona re·ange roa dongahama? Uno na·a an·tangko bilake nikanirang dongahama? Uan nang·ni balwa namako rang·sitmanani giminsa ong·enga, maina ua biap ba somoio, mikka balwani a·sel, ba balwa balani, sal rakani, a·bri aro buringni a·sel balwa namgipa ong·katbaahachim.
Balwa nambatako rang·sitna man·na gita maikoba dakna man·ama?
Rasong gnange, an·chingara rang·sitna joton ka·na nanggijaan an·chingni be·en skatang rang·sitaia, indiba bang·a manderangan namgija rang·sitani bewal dongengkua. Uan an·tangtangni ka·sopchi name rang·sitna changja. Ong·chongmotade, nang·ni balwako rang·sitopanio nang ka·soprang
Aiao Inmanpilgipa Be·en An·senganina Kattarang: Balwa griode janggiba dongjawachim. Sastroo aganani gitade, mandeni janggi tangania minggni dongaonisa ong·baa: a·dimu aro rang·sitani balwa
(A·bachenga 2:7).
Nokningni balwa namgipa gitade gipino balwa nama dongja … inema?
Nokningo dongenggipa balwarangna
bate nokni a·palni balenggipa balwarang rongtalbatgipa ong·a. Saniba sandie nianio indake nikaha je nokni a·palni balwara nokningni balwana bate duna bonga rongtalbata — ian Americani manderangnade namgijagipa kobor ong·a, maina uamang konta ritchasa somoioniko konta 90 de nokningo somoiko re·atbata. Beben, balwako mitchiatgipa nokni a·palo dongan baksanaba nokningo somoiko re·atbatania mandena bilonge be·en a·senganiko nosto ka·ani ong·enga.
Nokningo balwa mitchigiparanga balwao balponge donggipa chonchongipa balbogipa a·dimu ba jabolrangan ong·bataia. Uarangoni bang·batan an·chingni be·en an·senge donganiko nosto ka·giparang ong·a. Iana nambate dakna man·anide do·ga ba kelkirangko oe gital balwarangko napate balpongenggipa a·dimu ba jabolrangko a·palchina balpongangna on·anian ong·aia. Balwa namgipa nokningo dongskachina …
Want to read more? Visit our Resources page to order the Amazing Health magazine!
